Spring naar content

Prins Maurits heet je welkom!

Wie het Mauritshuis binnenstapt, wordt direct begroet door een levensgrote Prins Maurits (1567-1625). Dit moderne standbeeld gemaakt van ‘afvalplastic’ is in 3D-geprint en zorgt voor een warm welkom in het nieuwe bezoekerscentrum. Maar wie was nu die prins Maurits? En wat is zijn link met het prachtige monumentale pand dat wij nu kennen als Mauritshuis? We nemen je mee in een reis door de geschiedenis …

Na de dood van Willem van Oranje in 1584 erfde zijn zoon Maurits het prinsdom van Oranje, waar ook het dorp Ruigenhil toe behoorde. Toen prins Maurits achttien werd in 1585 werd hij benoemd tot stadhouder van Holland en Zeeland. Al snel volgden ook de provincies Gelderland, Overijssel en Utrecht. Van politieke zaken moest de nieuwe Prins van Oranje niet zoveel hebben, hij hield zich liever bezig met de aanvoering van het leger.

Willem’s Stad

In het jaar voor zijn dood zag Willem van Oranje Steenbergen verdwijnen in handen van de Spanjaarden. Als reactie daarop versterkte hij het dorp Ruigenhil tot vesting ter verdediging tegen de vijand. Ook Maurits zag het strategische belang van deze nieuwe vestingstad. Hij doopte Willem’s stad om tot Willemstad en verleende het stadsrechten.

Tot 1603 breidde hij de vesting uit van vijf- naar zevenpuntige ster. Daarnaast financierde hij de bouw van de Koepelkerk en het Raadshuis. Later koos hij ook voor Willemstad als locatie van zijn fraaie buitenverblijf, het Princenhof. Je raad het al, het huidige Mauritshuis.

Groots tegen de Spanjaarden

Ondertussen speelde Maurits een bepalende rol in de Nederlanden. Hij voerde inmiddels als kapitein-generaal het leger aan tegen Spanje en behaalde onder politiek leiderschap van landsadvocaat Johan van Oldenbarnevelt vele overwinningen. De Prins van Oranje en Oldenbarnevelt vulden elkaar perfect aan. Terwijl Oldenbarnevelt zich bezighield op het politieke vlak, stippelde Maurits de strategie uit en zorgde hij voor de nodige steun in de Staten-Generaal.

Waar zijn vader als arme man stierf, bouwde Maurits opnieuw vermogen op. Hij ontving inkomen uit de diverse functies die hij bekleedde en de domeinen die hij veroverde. Daarnaast ontving Maurits premies wanneer hij een succesvol militair jaar achter de rug had. En successen die waren er zeker.

In conflict met de Staten-Generaal

Niet Maurits, maar de vertegenwoordigers van de Staten-Generaal in Den Haag bezaten de macht en het geld voor nieuwe veldtochten. Alleen zij konden besluiten welke tactiek moest worden gevolgd. Wanneer het Spaanse leger in 1600 last kreeg van muiterijen, roken de Staten hun kans. Ze stelden voor Duinkerke in te nemen, met alle risico’s van dien. De voorzichtige Maurits was fel tegen de operatie, maar liet onder dwang toch zijn duurbetaalde leger in actie komen.

De veldtocht eindigde in een onvermijdelijke veldslag die Maurits’ leger ternauwernood won. Hij was woedend op Oldenbarnevelt en de Staten, want ze hadden het voortbestaan van het land in gevaar gebracht. De Staten waren op hun beurt teleurgesteld dat Maurits de tocht staakte.

De grote escalatie

Tussen Oldenbarnevelt en Maurits raakte vanaf dat moment de relatie bekoeld. Uiteindelijk escaleerde de relatie, mede door verschillende religieuze opvattingen. Maurits verkreeg meer en meer steun uit de Staten-Generaal en Oldenbarnevelt werd in 1618 gearresteerd op verdenking van hoogverraad. Een jaar later werd hij onthoofd.

De jaren erna ging het land zowel op bestuurlijk als op militair vlak achteruit. Na een aanslag op zijn leven door de zonen van Oldenbarnevelt en tijdens het Spaanse beleg van Breda in 1624, weigerde Maurits nog in actie te komen. Hij was ziek en vertrok naar Den Haag waar hij een jaar later stierf.

 

Klaar voor een bezoek aan het vernieuwde Mauritshuis? Nog even geduld. Vanaf 23 juli ben je weer van harte welkom. In de tussentijd nemen wij je via blogs, verhalen en posts alvast mee met een kijkje achter de schermen en vertellen we je graag over ons nieuwe bezoekerscentrum van de Stelling van Willemstad en de Zuiderwaterlinie.